Het leed dat verliezen heet deel 2

Lieve Oma,
Amper twee weken nadat we de hele familie bij elkaar hadden zorgt u er voor dat we weer allemaal samen zijn. Maar ik moet eerlijk zeggen dat deze locatie wel de minst leuke is die u en opa hebben uitgekozen voor een samenzijn met de familie. Ja het uitzicht is prima en voldoende plek maar de sfeer he. Die wordt het niet.

De laatste dagen vraag ik me af of u dit stiekem allemaal van tevoren gepland heeft. U heeft immers een pact met opa gesloten. We delen ons leven samen, maar dan eindigen we het ook samen. Was u hier twee weken geleden al bezig met een soort voorverkenning? Alvast beetje kijken hoe het uitzicht is, de akoestiek, hoe de koffie smaakt? Er zijn tenslotte maar weinig mensen die de plek bezoeken waar ze misschien zelf ooit een eigen afscheidsdienst willen houden.

Heeft u de afgelopen weken gedacht, na alle mooie woorden over opa, hoe mensen u zouden omschrijven als u er niet meer bent? U zei ooit: “Ik zou wel willen dat het me niets kon schelen hoe mensen mij zien, maar ik hecht er toch wel waarde aan.”

Opa zei over de dood: “Hoe het zal zijn weten we natuurlijk niet, maar het lijkt me erg vermoeiend om elke dag Halleluja te gaan zingen.” Over de dood zei u zelf: “Er is wat na de dood, dat weet ik zeker, maar je kan het niet beseffen, daar zijn je hersenen te klein voor.” Dus mocht u nu de verlichting hebben gevonden die u zocht, en mocht u nu daarboven met opa lachend op een wolk zitten en zich afvragen wat mensen vandaag over u zullen zeggen dan is het woord liefde het eerste wat bij mij te binnen schiet. Liefde, want dat was, zoals u zei, uw geloof. Ondanks al het leed in de wereld. En het geloof in de goedheid van mensen. Het is een gospel dat u zolang als ik u ken gepredikt heeft, ook zonder woorden.

Youp van T Hek zei ooit, leven is een kwestie van niet willen sterven. Ik heb daar lang in gelooft.
Bij opa echter dacht ik dat Youp het geheel fout had. Want opa wilde wel leven, maar toch ging het niet meer. Of was het dat hij daarom nog zo lang onder ons bleef? Omdat hij zo een sterke wil had. De wil om te leven?
Bij u denk ik Youp toch te begrijpen. Leven is een kwestie van niet willen sterven. Maar wat als je moet leven met een gebroken hart en er geen tijd genoeg meer is om het te lijmen? Als je 70 jaar samen bent en dan opeens niet meer. Leven is een kwestie van niet willen sterven, maar sterven omdat je een gelukkig leven hebt gehad en zo graag weer bij iemand wil zijn is wellicht de mooiste reden om niet meer te willen leven.

Als ik met oma sprak was er altijd ruimte voor een grapje. Ook over ernstige dingen. Dat u opeens in de kruipruimte was verdwenen in Heemstede omdat het luik er niet lag en opa u moest zoeken. Of dat we het hadden over opvoeden en hoe dat dat ging met zoveel kleine kinderen in huis. Dat u de huilende baby gewoon op zolder legde. Hielp dat vroeg ik dan? “Nee zei oma, maar ik hoorde het tenminste niet.”

Toen we hier twee weken geleden waren sprak ik nog even met u. En bij oma kon ik altijd wel een potje breken. U zag er moe uit en het grootste deel van de mensen hadden u al gecondoleerd. Ik gaf u drie zoenen, keek u aan en zei dat u vandaag al vast heel wat gezoend was. Ja zei u. Ik kwam iets dichterbij en fluisterde: “Lekker he? Al dat gezoen.” Een twinkeling, een lach en een ondeugende blik kreeg ik terug.

Lachen is wel een rode draad die me bij u altijd zal bijblijven. Om niets, om de serieuze dingen, en om te relativeren. Soms om “stomme” mensen, om zeurende oude mensen, of de politiek. Maar vooral als uw geheim van een goed huwelijk. Want als je niet meer samen kan lachen, wat blijft er dan over. In uw laatste dagen zei u het ook tegen mijn heldin. Dat u het miste om samen even te kunnen lachen of te roddelen met opa over iemand, wetende dat het geheim bij opa altijd bewaard bleef. Het zonk nu pas echt in bij u zei u. En hoe verdrietig voor iedereen die nog plannen met u had, ik begrijp u.

Er zijn van die verhalen die het waard zijn verteld te worden. Verhalen over de liefde, verdriet en de dood. Boeken staan er vol van. Van die verhalen waarvan je denkt: “Mooi geschreven maar zo mooi kan het niet in het echte leven.” Als kind worden we overspoeld met verhalen die begonnen met “Er was eens” en eindigen met “en ze leefde nog lang en gelukkig.” Het verhaal van Henk en An is ook geschreven en hoewel in zeer beperkte oplage verkrijgbaar is het een verhaal dat verteld mag worden. Het heeft alles wat een goed boek kenmerkt. Zelfs iets sprookjesachtigs maar dan echt. Een verhaal van liefde, verdriet en humor. Maar na het “en ze leefde nog lang en gelukkig” sluiten we vandaag dit boek. Het verhaal is klaar, uit, afgerond. Mede door u geloof ik in de liefde. Ik denk dat mijn hersenen inderdaad te klein zijn om te beseffen wat er is na de dood. Maar ik geloof graag dat u nu met opa ergens naar ons kijkt. Niet halleluja zingend maar tevreden lachend en tegen opa zeggend: “ Hebben we het toch mooi voor elkaar gekregen he Henk”.

Share

4 thoughts on “Het leed dat verliezen heet deel 2

  1. Mooier dan dit kan er niet over geschreven worden.
    Heel verdrietig maar zoals je zelf ook schrijft: nu zijn ze weer samen! En dat is denk ik het enige wat je nog wilt als je al zolang met elkaar een eenheid bent geweest!
    Sterkte voor jullie allemaal maár ook weer voor Marian en Dieneke. Liefs van ons.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.