Een ode aan: Jamie Oliver

Het werd weer eens tijd voor een ode. Af en toe schrijf ik een ode aan een persoon waar ik veel inspiratie uit haal in mijn leven. Een held of heldin zogezegd. Iemand waar ik tegenop kijk (niet zie, dat is wat anders) en die wezenlijk iets heeft betekend in mijn leven. Overigens zonder dat diegene dat vaak door heeft. Maar wat moet ik schrijven over iemand die velen op datzelfde voetstuk hebben staan? Die mensen dagelijks inspireert om zelf te gaan koken? En die een wereld aan zijn voeten kreeg door zijn aanstekelijke persoonlijkheid, manier van koken en enthousiasme? De man die idealen probeert te bereiken in een (westerse) wereld die de weg kwijt lijkt te zijn geraakt op het gebied van gezond en vers eten. Ik heb het natuurlijk over Jamie Oliver. De man die mijn inspiratie is geweest om te gaan koken en te gaan bloggen.

Als man die net uit huis kwam lag er een culinaire wereld voor me open. Maar ik koos voor de wereld van gemak. Van pakjes, zakjes, potjes en kant en klaar. Ik hield altijd al van eten. En met een eigen salaris en de kans om mijn eigen keuzes te maken in de supermarkt, maakte ik daar graag gebruik van. Bakken vlees, kant en klaar spul en ook her en der wel wat groenten gingen er doorheen door de week. En dat was nog zonder de chips, koek, frisdrank, pakken sap, bier en frituurspullen die ik er doorheen joeg.

Toen al hield ik van kookprogramma’s. Het had iets rustgevends. Naar eten kijken. Jamie was daarin wel heel anders dan koks van middelbare leeftijd die in de kookprogramma’s monotoon eten stonden te garen. Door hem leek koken simpel en zijn enthousiasme was aanstekelijk. Ik had destijds twee kookboeken van hem die stonden te verstoffen in de kast. Koken was allemaal wat lastig nog. Teveel verschillende kruiden en prodcuten die ik niet kende. En ik wist ook eigenlijk niet wanneer iets nou gaar was of niet.Een taart bijvoorbeeld. Ik kookte op tijd niet op gevoel. Achteraf gezien allemaal te leren maar de schijnbare complexiteit en het gebrek aan durf schrok me af. Onbekend maakt onbemind.

Langzaamaan begon ik toch steeds meer zelf te maken. Ik kocht een basis kookboek en begon me te toch verdiepen in eten. Thuis werd gekeken naar Jamie’s Italië, Jamie’s Amerika, Fifteen en School Dinners. Ik zat vol van het ongezonde eten. Letterlijk. Weinig energie ook en ik voelde me lusteloos. Ruim tien kilo was ik aangekomen sinds ik op mezelf was gaan wonen. Elke week ging ik helemaal los in de supermarkt op kiloknallers, zakken chips en potten chicken tonight en spaghettisaus. De knop moest om en de weegschaal moest stoppen met “één persoon tegelijk alstublieft.” Ik begon met proberen om verser te koken. Eerst wilde ik mijn oude gewicht bereiken. Stap voor stap en echt door strikt op te letten wat ik precies at ging dat er af. Ik was echt aan het diëten. Punten en calorieën tellen. De minder gezonde recepten die daarin niet paste werden als beloning in het weekend gegeten. Door dat dieet ging ik ook meer groenten eten en werd ik bewuster van gezondere ingrediënten. Telkens prei met champignons en ketjap of droge sperziebonen met twee aardappels gaat je ook echt tegenstaan.

Ondertussen zag ik Jamie jongeren die niets te verliezen hadden overtuigen dat het geen stunt was wat hij deed met Fifteen. Ze lieten de kansen die Fifteen ze bood uit hun handen vallen. Hij zat ondertussen voor miljoenen van zijn eigen geld in het project. Ik zag een aantal de aangereikte handvaten grijpen en het zware beroep van chef oppakken en Jamie ging door het oog van de naald. Ik zag Jamie hem vader worden en zijn strijd met werk en privé voeren. Tot grote frustratie en soms ook hilariteit probeerde hij de Italianen te overtuigen van zijn aanpassingen aan “hun” eten in Jamie’s Italië. Engelse kinderen aten ondertussen alsof het de normaalste zaak van de wereld was zakken chips, koek, snoep zoete melk en patat tussen de middag. Soms als enige warme maaltijd van de dag. De hele wereld zag ze in de klas nauwelijks groenten herkennen. Ook zagen we hoe kipnuggets worden gemaakt (pink slime). Een legendarisch filmpje. Groot Brittannië maakte een landelijke ommezwaai in de schoollunches. De noodklok werd geluid en gehoord. Voortaan werd er vers gekookt. Mijn respect voor de man groeide en groeide. Dit was niet een leuk marketingding. Dit was zijn overtuiging om een betere wereld te creëren. En dan heb ik het nog niet over zijn restaurant ketens en productlijn die ook nog verscheen onder zijn naam. Een bezig bijtje die Jamie.

In Jamie’s Food Revolution waren Amerikanen te zien die elke dag afhaalmaaltijden aten. Ik leerde meer over obesitas en de welvaartsziekte die dit is geworden. De Amerikaanse overheid beschouwd pizza zelfs als groente omdat er tomaat op zit en het deels “brood” is. Ik vroeg me net als Jamie ook af waar de basis van het koken en gezond eten is gebleven als je dat als volwaardige lunch beschouwd. De vaardigheid om zelf van niets iets te maken begint te vervagen.

Ik zag Jamie de strijd voeren tegen giganten uit de voedingsmiddelenindustrie. Hoe zij scholen probeerde te overtuigen dat zoete melk nodig is omdat de kinderen anders helemaal geen melk meer zouden drinken. Hoe ze met lucratieve contracten bestaande uit seperatorvlees de kosten laag houden en de kinderen vervetten. Ik sloeg stijl achterover van dit alles.

Mijn extra gewicht was ik inmiddels verloren. Er werd geregeld gesport en ik kocht meer nieuwe kookboeken. Ook van Jamie. Wat ik op tv zag, zag er zo gemakkelijk uit. De moeilijke gerechten moest ik toch inmiddels ook kunnen? Zijn toegankelijke schrijfstijl en enthousiasme voor vers eten triggerde mij om mijn boodschappenlijsten opnieuw langer te maken, voorraden in te slaan en verser te koken. Ik vond een drive die ik niet eerder had. De passie van eten was er wel altijd geweest maar die van koken was nieuw. Ik begon het verschil te merken en vooral te proeven van het bereiden van geheel verse maaltijden.

Mijn smaak paste zich aan en ik begon kruiden en smaken veel beter te herkennen in eten. Producten die ik voorheen at, zoals die in zakjes en potjes zaten, begonnen anders te smaken. Veel zouter en vetter of te zoet. Ik was om. Koken werd “mijn” ding. Ik begon mijn creaties te fotograferen en te delen op facebook in de hoop vrienden en familie te inspireren ze ook zelf te gaan maken. Gerechten werden steeds meer aangepast ik begon zelf dingen te bedenken. Het kookvirus had me te pakken. Ik durfde af te stappen van het vertrouwde en begon ook andere kookboeken te lezen en meer en meer van internet af te halen om te proberen.

24 Kitchen kwam op mijn tv en Jamie ging thuis koken, koken in dertig minuten en op festivals. Er werd in vijftien minuten gekookt, mensen werden overtuigd dat je met weinig geld ook lekker kan eten en de ultieme Friday night feasts en comfortfoods kwamen voorbij. Ook waren er wederom vernieuwende projecten. Foodtube en drinktube werden gelanceerd. En de wereldwijde Foodrevolutionday werd georganiseerd. De dag om mensen weer de keuken in te krijgen en de kennis van koken over te brengen. Om kinderen en volwassenen op te voeden over gezonde voeding en uit te dagen zelf vers te koken. Ook ik deed er enthousiast aan mee. Ik zag Jamie met Jimmy food fights aan gaan met andere landen. En nu recenter, zie ik hun strijd om kromme en vervormde groenten en fruit te introduceren in de supermarkten en volg ik de verdere strijd tegen foodwaste.

Ik probeer mijn eigen steentje bij te dragen. Iets van de inspiratie die hij mij geeft over te dragen in mijn blog en op Twitter. Ik probeer jou, als lezer, uit te dagen ook te gaan koken. Te genieten van eten maar wel vers. En ik ben toch ook één van de voorbeelden van een voormalige kookkneus die inmiddels zijn weg in de koken ook redelijk weet te vinden.

Ik hoor je denken. Is er dan niets verkeerd aan deze man? Want ik ben behoorlijk kritiekloos geweest. Natuurlijk zijn er punten waar ik twijfels bij heb. Het boek Bespaar met Jamie vind ik niet zo besparend werken. Als je weinig geld hebt koop je naar mijn idee echt geen hele zijde zalm of lamsschouder om die vervolgens in vier keer op te eten. En als je het echt krap hebt, heb je vaak niet genoeg geld om een hele voorraadkast vooraf aan te leggen. Maar als keerzijde zie ik ook recepten die echt wel betaalbaar zijn of ingrediënten die te vervangen zijn voor goedkopere alternatieven. Koken in 30 en 15 minuten is leuk. Maar ook ik krijg de gerechten van zijn boeken niet in 30 of 15 minuten op tafel. Maar als ik een volwaardige maaltijd met dessert in 45 minuten klaar heb, of een gezinsmaaltijd in een half uur, dan hoor je mij niet klagen. Ook ik zie de product placement voorbij komen in sommige programma’s. Is dat erg? Nee. Uiteindelijk moet die kachel ook branden. En zijn imperium heeft een hoop salarissen die betaald moeten worden. Dus nee. De man is ongetwijfeld niet heilig. Maar dat maakt hem mens voor mij en niet minder held.

Ik zag Jamie Oliver ongeveer opgroeien met mij. Als is hij wel wat ouder. En nu zie ik niet meer die jonge gozer met een vlotte babbel maar een enthousiaste vader die nog steeds gepassioneerd is in wat hij doet en de strijd die hij voert. Het is iemand die telkens alles op het spel zet. Want het is zijn naam, zijn carrière en zijn bedrijf dat telkens in de weegschaal gaat. En dat in een strijd waar niemand hem voor heeft gevraagd om die te voeren. Maar gewoon omdat hij er in gelooft.

Je hoeft het niet met mij eens te zijn. Je mag de man zelfs helemaal niet mogen. Maar als hij van elke 1000 personen die hem zien er maar één inspireert om zelf te gaan koken. Als hij 1 op de 1000 uitdaagt zijn kinderen wat te leren over eten, of de keuze laat maken voor een keer biologisch, dan is dat allemaal pure winst in een wereld die soms gek geworden lijkt te zijn op voedingsgebied. Ik wil Jamie bedanken. Voor de inspiratie die hij mij heeft gegeven om zelf te gaan koken en de inzet voor een betere en gezondere wereld. En, niet onbelangrijk, voor verdomd lekker eten. Jamie, Cheers mate!

Share

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *